Cách dùng thuốc chữa bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng

Sử dụng thuốc

Ở Việt Nam hiện nay tình trạng mắc phải bệnh viêm dạ dày khá phổ biến với cả nam và nữ. Điều trị bằng phương pháp nào để đạt hiệu quả và an toàn vẫn là vấn đề mà các nhà nghiên cứu y học cả đông và tây y rất quan tâm.

Nguyên nhân nào dẫn đến viêm loét dạ dày – tá tràng?

Cho tới nay, cơ chế bệnh sinh Viêm loét dạ dày tá tràng vẫn chưa biết rõ hoàn toàn. Một nguyên nhân được đa số các nhà chuyên môn chấp nhận là do có sự mất cân bằng giữa quá trình hủy hoại và quá trình bảo vệ niêm mạc dạ dày – tá tràng. Hai quá trình đó được kể như sau:

– Quá trình hủy hoại niêm mạc: Tạo ra bởi acid, pepsin chứa trong dịch vị có trong cơ thể chúng ta, rượu, thuốc chống viêm không steroid (như aspirin) từ ngoài đưa vào, vi khuẩn có tên Helicobacter pylori sống trên niêm mạc dạ dày và gây tổn hại niêm mạc.

– Quá trình bảo vệ niêm mạc: Tạo ra bởi chất nhầy chứa natri bicarbonat (NaHCO3) tiết ra bởi tế bào nhầy ở dạ dày có nhiệm vụ bảo vệ niêm mạc.

Đối với người khỏe mạnh, có sự cân bằng giữa hai quá trình. Khi có sự mất cân bằng (như acid dịch vị tiết ra nhiều quá hay chất nhầy bảo vệ tiết ra không đủ), quá trình hủy hoại lớn hơn sẽ có khả năng bị viêm loét.

Các thuốc trị Viêm loét dạ dày tá tràng gồm những thuốc nào?

Gồm các loại thuốc sau:

Các thuốc kháng acid:

Là các hợp chất vô cơ có khả năng trung hòa acid HCl, làm giảm độ chua của dịch vị. Trước đây có dùng natri carbonat (NaHCO3, còn gọi thuốc tiêu mặn), hoặc calci carbonat (CaCO3) ngày nay ít dùng. Hiện nay thường dùng nhôm hydroxyd Al (OH)3, magnesi hydroxyd Mg(OH)2 hoặc các muối của Mg, Al ở dạng phosphat, carbonat, trisilicat…

Các thuốc kháng histamin ở thụ thể H2:

Là thuốc đối kháng tương tranh với histamin tại thụ thể H2 nằm trên màng tế bào đảm nhận việc tiết ra acid ở dạ dày, histamin không gắn được vào thụ thể làm cho dạ dày không tiết ra acid. Gồm có: cimetidin, ranitidin, famotidin…

Các thuốc ức chế “bơm proton”:

Là thuốc có tác dụng ức chế một chất có tên là “bơm proton” (thực chất là một enzyme có tên H+K+ATPase) nằm ở màng tế bào đảm nhận việc tiết acid ở dạ dày. “Bơm proton” không hoạt động, acid không thể thoát ra khỏi tế bào để đổ vào lòng dạ dày tạo độ chua của dịch vị. Đang sử dụng: omeprazol, lansoprazol, pantoprazol. Thuốc mới: rabeprazol, esomeprazol.

Thuốc là dẫn chất prostaglandin:

Điển hình của thuốc nhóm này là misoprostol. Không dùng điều trị mà được chỉ định phòng ngừa viêm loét dạ dày – tá tràng do phải sử dụng dài hạn thuốc chống viêm không steroid (aspirin, ibuprofen, diclofenac…).

Thuốc là sucralfat:

Tên thuốc là tóm tắt của sucrose aluminium sulfate để chỉ đây là hợp chất kết hợp đường (saccharose hay sucrose), nhôm hydroxyd và các gốc sulfat.

Khi uống vào dạ dày, sucralfat biến thành chất nhầy bao phủ niêm mạc và cho tác dụng bảo vệ.

Thuốc là hợp chất bismuth:

Trước đây khá lâu, nhiều hợp chất bismuth được sử dụng nhưng rồi bị cấm do tích lũy gây độc cho não. Hiện nay có 2 hợp chất bismuth được dùng (tuy nhiên, một số nước châu Âu vẫn không dùng): bismuth subsalicylat, tripotassium dicitrato bismuthate (viết tắt: TDB, CBS).

Bismuth có tác dụng kháng khuẩn Helicobacter pylori.

Ngoài các thuốc kể trên, trong điều trị Viêm loét dạ dày tá tràng, người bệnh còn có thể được chỉ định dùng thuốc hỗ trợ để giúp việc điều trị tốt hơn:

  • Thuốc an thần chống stress: diazepam,
  • Thuốc chống co thắt nhằm giảm đau: atropin, Buscopan, No-spa…

Hiện nay có dùng phác đồ phối hợp kháng sinh để trị Viêm loét dạ dày tá tràng?

Do phát hiện vi khuẩn có tên Helicobacter pylori (HP) trong đa số trường hợp bị Viêm loét dạ dày tá tràng (70- 90%) nên trong điều trị có đặt vấn đề tiệt trừ vi khuẩn này. Có một số ghi nhận như sau:

  • Chỉ có một số kháng sinh có hiệu quả (tetracyclin, amoxicillin, metronidazol, tinidazol, furazolidon, clarithromycin).
  • Không được dùng một kháng sinh đơn độc mà phải kết hợp hai kháng sinh trở lên.
  • Các phác đồ điều trị bằng kháng sinh hiện nay vẫn còn tiếp tục được nghiên cứu, không có phác đồ nào đạt hiệu quả 100%.

Trong điều trị tiệt trừ HP, cần lưu ý:

  • Phải làm xét nghiệm chuẩn đoán xem có hiện diện HP hay không.
  • Phải dùng thuốc đúng phác đồ về thuốc kết hợp, liều lượng, thời Để tiệt trừ HP, thời gian dùng thuốc thường là 7-14 ngày.
  • Phác đồ hiện nay thường kết hợp: ba thuốc (trị liệu ba thuốc), bốn thuốc (trị liệu bốn thuốc).
  • Sau khi điều trị, cần làm xét nghiệm xem tiệt trừ HP hay chư
  • Do sử dụng kháng sinh nên có thể bị tác dụng phụ (30% bị tác dụng phụ và 20% phải ngưng điều trị).

Cần lưu ý những gì trong điều trị Viêm loét dạ dày tá tràng?

Người bệnh cần đi khám chuyên khoa để chuẩn đoán xác định bệnh. Bởi vì có ba mức độ bệnh: Rối loạn tiêu hóa giống loét (non-ulcer dyspepsia), Viêm (gastritis, duodenitis), Loét (peptic ulcer).

Tùy mức độ, chế độ điều trị bằng thuốc có khác nhau. Riêng loét dạ dày rất cần khám thường xuyên vì bệnh lý này có nguy cơ trở thành ung thư dạ dày, cần phát hiện sớm để chữa trị kịp thời.

  • Thời gian điều trị Viêm loét dạ dày tá tràng thường kéo dài (thường cả tháng, có khi kéo dài hơn) nên đòi hỏi người bệnh phải kiên trì dùng đủ và đúng thuốc
  • Bên cạnh việc dùng thuốc phải có chế độ sinh hoạt điều độ, nghỉ ngơi thích hợp, tránh xúc động, căng thẳng thái quá.
  • Có chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất, tránh no quá và đói quá mới ăn, nên ăn nhiều bữa ăn rải đều trong ngày, tránh các chất làm tăng tiết acid dịch vị.

Tìm kiếm điều bạn cần
Đừng quên chia sẻ nếu thông tin hữu ích

Hỏi đáp - bình luận