Bệnh răng hàm mặt

Gãy xương hàm trên

Đừng quên chia sẻ nếu bài viết hữu ích:

Là tổn thương gãy, làm mất sự liên tục của xương hàm trên.

I.       NGUYÊN NHÂN

  • Tai nạn giao thông.
  • Tai nạn lao động
  • Tai nạn sinh hoạt

II.        CHẨN ĐOÁN

  1. Chẩn đoán xác định
  • Gãy một phần

– Gãy cành lên xương hàm trên

+  Bầm tím góc trong mắt, sờ thấy có điểm đau chói hoặc hơi lõm nơi tổn thương.

+  Chảy máu mũi.

+ Có thể có chảy nước mắt do tắc ống lệ.

+ X-quang: CT Scanner, mặt nghiêng, Blondeau. Thấy hình ảnh đường gãy vùng cành lên xương hàm trên.

– Gãy hoặc lún thành trước xoang hàm

+  Chảy máu mũi.

+ Bầm tím bờ dưới ổ mắt.

+ Có thể tê bì ở má bên tổn thương.

+  Ấn vào vùng hố nanh có điểm đau chói hoặc có thể thấy tiếng lạo xạo, dấu hiệu vỡ nhiều mảnh.

+ X quang: CT Scanner, Blondeau, Hirzt: Thấy hình ảnh tổn thương thành trước xoang, mờ xoang hàm.

– Gãy bờ dưới ổ mắt và sàn ổ mắt

+  Chảy máu mũi.

+ Xuất huyết kết mạc mi dưới.

+  Tê bì vùng má, có thể có dấu hiệu nhìn song thị.

+  Mắt lõm.

+ Sờ bờ dưới hốc mắt thấy điểm đau chói hoặc có thể thấy khuyết bậc thang.

+ X-quang: CT Scanner Blondeau: thấy hình ảnh tổn thương bờ dưới ổ mắt.

– Gãy mỏm khẩu cái và vòm khẩu cái

+  Chảy máu miệng, máu mũi, sặc khi ăn.

+  Bịt mũi khi bệnh nhân thở hơi thoát ra ở miệng.

+ X quang: CT Scanner: thấy hình ảnh tổn thương mỏm khẩu cái.

  • Gãy toàn bộ

Bệnh nhân có thể bị choáng, hoặc kèm chấn thương sọ não. Tùy đường gãy mà có các biểu hiện tại chỗ khác nhau.

  • Gãy dọc

Lâm sàng

+ Chảy máu mũi, miệng.

+  Khớp cắn sai.

+  Khe giữa hai răng cửa giữa hoặc răng cửa bên rộng ra.

+ Dọc giữa vòm miệng thấy đường bầm tím hoặc rách niêm mạc.

+ Khám xương hàm trên thấy di động.

– X quang : CT Scanner, Blondeau, Belot hàm trên: có hình ảnh tổn thương dọc giữa hay dọc bên xương hàm trên.

  • Gãy ngang Có 3 thể gãy

Gãy Lefort I

+  Bầm tím môi trên và nghách lợi.

+  Khớp cắn sai, há miệng hạn chế.

+ Đau khi ấn dọc từ gai mũi trước đến lồi củ xương hàm trên.

+ Di động xương hàm trên khi khám.

+ X-quang: CT Scanner, phim mặt thẳng và nghiêng: có hình ảnh đường gãy ngang qua trên cuống răng. Gãy 1/3 dưới chân bướm.

Gãy Lefort II

+ Mặt sưng nề, tụ máu màng tiếp hợp và ổ mắt hai bên.

+ Chảy máu tươi qua mũi.

+  Khớp cắn sai.

+ Có dấu hiệu di động xương hàm trên.

+ X quang: CT scanner, phim mặt thẳng và nghiêng, Blondeau: có hình ảnh đường gãy qua giữa xương chính mũi qua mỏm lên xương hàm trên, qua xương lệ ra ngoài cắt bờ dưới hốc mắt cạnh hoặc qua lỗ dưới ổ mắt, cắt qua 1/3 giữa xương chân bướm ngoài. Có hình ảnh mờ xoang hàm.

Gãy Lefort III

+  Mặt phù nề to, bầm tím quanh hốc mắt hai bên, tụ máu màng tiếp hợp, song thị.

+ Khớp cắn sai, tầng giữa mặt bị đẩy tụt và ra sau xuống dưới.

+ Có thể sở thấy các đầu xương di lệch.

+ X quang: Tư thế mặt thẳng, nghiêng, Blondeau, Hizt hoặc C.T. Scaner : có hình ảnh đường gãy qua xương chính mũi sát chỗ nối trán – mũi đến mỏm lên  xương hàm trên, cắt qua 1/3 trên xương chân bướm ngoài. Cắt rời xương tiếp gò má.

  1. Chẩn đoán phân biệt

Gãy xương hàm trên luôn có các triệu chứng lâm sàng và X quang rõ rệt nên không cần chẩn đóan phân biệt. Lưu ý : phát hiện các trường hợp có chấn thương sọ não kèm theo để xử trí thích hợp.

IV. ĐIỀU TRỊ GÃY XƯƠNG HÀM TRÊN

Nguyên tắc

  • Nắn chỉnh lại xương gãy.
  • Cố định xương gãy.
  • Ngăn ngừa các biến chứng xảy
  • Điều trị phải phục hồi chức năng và thẩm mỹ.

Điều trị cụ thể

Điều trị bằng phẫu thuật treo xương hàm trên.

  • Dùng bút chuyên dụng vẽ thiết kế các đường rạch trên
  • Rạch da đuôi cung mày.
  • Nắn chỉnh và cố định

+ Dùng dụng cụ thích hợp nắn chỉnh các đầu xương gãy về vị trí giải phẫu.

+ Cố định 2 hàm đúng khớp cắn bằng cung Tigeursted, hoặc nút Ivy, hoặc vít neo chặn.

+ Treo xương hàm trên vào mấu ngoài ổ mắt

  • Cầm máu.
  • Khâu đóng phần mềm theo các lớp giải phẫu

Điều trị bằng phẫu thuật kết hợp xương hàm trên bằng nẹp vít

  • Dùng bút chuyên dụng vẽ thiết kế các đường rạch trên da và niêm mạ

+ Đường rạch ngách tiền đình hàm trên cách ranh giới lợi dính khoảng 3 mm để kết hợp xương ở trụ gò má và trụ hàm trên.

+ Đường rạch qua đuôi cung mày để kết hợp máu ngoài ổ mắt.

+ Đường dưới mi dưới để kết hợp bờ dưới ổ mắt.

– Nắn chỉnh và cố định.

+ Dùng dụng cụ thích hợp nắn chỉnh các đầu xương gãy về vị trí giải phẫu.

+ Cố định 2 hàm đúng khớp cắn bằng cung Tigeursted, hoặc nút Ivy, hoặc vít neo chặn.

+ Kết hợp xương hàm trên bằng nẹp vít

  • Cầm máu.
  • Khâu đóng phần mềm theo các lớp giải phẫu

V TIÊN LƯỢNG VÀ BIẾN CHỨNG

  1. Tiên lượng
    • Điều trị sớm và đúng nguyên tắc sẽ cho kết quả tốt
    • Điều trị muộn và sai nguyên tắc có thể gây ra tai biến, di chứng trầm trọng, làm ảnh hưởng đến chức năng, thẩm mỹ.
  2. Biến chứng
    • Nhiễm trùng.
    • Khớp cắn
    • Hạn chế há miệng

VI.     PHÒNG BỆNH

  • Các biện pháp đề phòng tai nạn giao thông.
  • Có các phương tiện bảo hộ trong các trường hợp tai nạn giao thông và lao động

Hỏi đáp - bình luận