Bệnh nhi khoa

Hạ thân nhiệt trẻ sơ sinh

Đừng quên chia sẻ nếu bài viết hữu ích:

1.    ĐẠI CƯƠNG

  • Hạ thân nhiệt là tình trạng bệnh lý hay gặp ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là ở trẻ đẻ non, do quá trình điều hòa thân nhiệt bị mất cân bằng ( quá trình sinh nhiệt và quá trình tản nhiệt)
  • Quá trình sinh nhiệt : chuyển hóa và cơ cơ
  • Quá trình mất nhiệt: thông qua 4 cơ chế

+ Cơ chế bay hơi

+ Cơ chế truyền nhiệt

+ Cơ chế đối lưu

+ Cơ chế bức xạ

  • Định nghĩa hạ than nhiệt: khi nhiệt độ của trẻ < 35oC (95oF) gọi là hạ thân nhiệt
  • Mức độ hạ thân nhiệt

+ Nhẹ: nhiệt độ 32 – 35oC

+ Nặng: nhiệt độ < 32o C

2.    NGUYÊN NHÂN

Hạ thân nhiệt trẻ sơ sinh thường do các nguyên nhân sau

  • Trẻ đẻ non vì:

+ Tỉ lệ diện tích da/cân nặng lớn hơn trẻ đủ tháng → trẻ đẻ non dễ bị hạ thân nhiệt

+ Lượng mỡ dưới da đặc biệt là lớp mỡ nâu ít → khả năng sinh nhiệt kém

+ Thiếu năng lương để chuyển hóa và sinh nhiệt

+ Dễ mắc suy hô hấp do các vấn đề ở phổi

  • Trẻ đẻ ngạt gây thiếu oxy cho chuyển hóa tế bào
  • Trẻ đẻ hoặc nuôi trong môi trường lạnh: nhiệt độ trong phòng lạnh, gió lùa, trẻ không được ủ ấm, áo tã bị ướt do đái, ỉa, tắm trẻ quá lâu, nước tắm lạnh
  • Cấp cứu hồi sức hoặc tiêm truyền cho trẻ trong thời gian kéo dài mà trẻ không được ủ ấm
  • Trẻ bị nhiễm trùng và bệnh lý khác làm trẻ bị cạn kiệt năng lượng và hạ thân nhiệt

3.    TRIỆU CHỨNG

  • Tim mạch:

+ Giai đoạn đầu: tăng nhịp tim, co mạch ngoại biên để duy trì tưới máu cơ quan

+ Giai đoạn sau: nhịp tim chậm, rung nhĩ, rung thất …

  • Hô hấp: lúc đầu trẻ thở nhanh, hạ thân nhiệt nặng trẻ thở chậm dần và bị toan chuyển hóa
  • Thần kinh trung ương: tưới máu não giảm nên giai đoạn đầu trẻ kích thích, bứt rứt sau trẻ li bì,hôn mê, co giật
  • Thận: giai đoạn đầu trẻ tăng bài niệu, giai đoạn sau trẻ thiểu niệu, tăng ure máu, hoại tử ống thận
  • Huyếthọc: giảm BC, TC, rối loạn đông máu, xuất huyết phổi

4.    XỬ TRÍ

Điều trị cấp cứu các chức năng sống cơ bản

– Hô hấp:

+ Làm thông thoáng đường thở: đặt trẻ ở tư thế trung gian

+ Hỗ trợ hô hấp nếu trẻ tím tái, ngừng thở

-Tuần hoàn: truyền dịch và thuốc nếu trẻ có suy tuần hoàn

Phục hồi thân nhiệt cho trẻ

Hạ thân nhiệt nhẹ

  • Đặt trẻ trong phòng ấm( 26-28oC), có lò sưởi hoặc đèn sưởi
  • Cởi bỏ áo tã ướt
  • Lau khô người trẻ, lau khô đờm rãi, các chất tiết
  • Áo, tã, mũ, tất tay chân ,chăn được làm ấm ở nhiệt độ 38-40oC trước khi mặc vào cho trẻ
  • Ủ ấm trẻ theo phương pháp da kề da
  • Đo than nhiệt của trẻ 1 giờ/lần vàt heo dõi các dấu hiệu nguy hiểm

Hạ than nhiệt nặng

  • Làm tương tự như 3 bước đầu ở phần hạ thân nhiệt nhẹ
  • Đặt trẻ vào lồng ấp :đặt nhiệt độ lồng ấp cao hơn thân nhiệt trẻ 1-1.5oC
  • Kiểm tra nhiệt độ lồng ấp mỗi giờ một lần trong vòng 8 giờ đầu sau đó 3 giờ một lần
  • Đo thân nhiệt của trẻ 1 giờ một lần

+Nếu thân nhiệt của trẻ tăng thêm 0.5oC/1 giờ và liên tục trong 3 giờ là tiên lượng tốt. Khi thân nhiệt của trẻ ổn định trong giới hạn bình thường phải theo dõi tiếp 3 giờ /lần trong 12 giờ

+ Nếu thân nhiệt của trẻ không tăng hoặc tăng dưới 0.5oC/ giờ → kiểm tra hệ thống sưởi, tăng nhiệt độ lồng ấp 0.5oC / giờ

Điều trị nguyên nhân và các hỗ trợ khác
  • Điều trị suy hô hấp, các bệnh lý nhiễm trùng
  • Đảm bảo năng lượng, dinh dưỡng

+ Cho trẻ bú mẹ nếu trẻ còn bú được

+ Nếu trẻ không bú được → cho trẻ ăn qua ống thông dạ dày

  • Truyền dịch nuôi dưỡng đường tĩnh mạch, theo dõi chặt đường máu, không để hạ đường máu

Chú ý : dịch nuôi dưỡng, sữa, chế phẩm máu đều phải là mấm 40-42oC trong

suốt quá trình truyền cho trẻ

5.    PHÒNG NGỪA

  • Chăm sóc, quản lý tốt thai nghén để dự phòng trẻ đẻ non, đẻ ngạt
  • Đảm bảo môi trường chăm sóc trẻ phải có nhiệt độ 25o-28oC, không có gió lùa, thời gian tắm trẻ < 10 phút, tã lót quần áo trẻ phải được làm ấm trước khi mặc
  • Nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh bệnh lý.

Hỏi đáp - bình luận