Chẩn đoán và điều trị giảm CALCI máu sơ sinh

Bệnh nhi khoa

Gọi là giảm calci máu khi:

  • Calci toàn phần < 7,5mg% (l,8mmol/l).
  • Calci < 3mg% (0,75mmol/l)

CHẨN ĐOÁN

Lâm sàng: Triệu chứng thường không điển hình:

  • Cơn ngừng thở.
  • Co giật, run giật.
  • Tăng trương lực cơ, co cứng.
  • Co thắt thanh quản.
  • Dấu hiệu bàn tay sản khoa (ít gặp).

Chú ý: Dấu hiệu lâm sàng của hạ calci sớm thường ít gặp, nhẹ. Hạ calci muộn thường có co giật.

Xét nghiệm

  • Hạ calci máu: đối tượng cần được theo dõi calci máu sớm sau đẻ bao gồm:

+ Đẻ non: định lượng calci lúc 24 giờ, 48 giờ sau sinh.

+ Trẻ có nguy cơ cao: con của bà mẹ đái tháo đường, nhiễm trùng máu… định lượng lúc 12 giờ, 24 giờ, 48 giờ.

  • Điện tâm đồ: QT kéo dài > 0,4 phút; loạn nhịp.
  • Các xét nghiệm khác:

+ Phosphat huyết thanh tăng (Alkaline phosphatase > 225 UI/1 -> suy thận, suy giáp).

+ Magiê máu < 0,8mg% -» giảm magiê máu tiên phát.

ĐIỀU TRỊ

Chú ý: Tiêm calci TM nhanh có thể gây loạn nhịp, chậm nhịp tim.

  • Nếu tiêm qua TM rốn dễ gây hoại tử tế bào gan (nếu ống sonde rơi vào tĩnh mạch gan).
  • Nếu tiêm vào động mạch (ĐM) rốn dễ gây co thắt ĐM rốn, hoại tử ruột.
  • Nếu dùng calciclorua dễ gây tăng clo máu.
  • Nếu tiêm calci vào tổ chức dễ gây hoại tử hay calci hoá.

Các dạng calci:

+ Calcium gluconat 10% có 9mg Ca/lml: tiêm.

+ Calci sandoz (0,68g Ca/5ml): tiêm.

+ Calcium Chlorid 10% có 27,2mg Ca/lml: tiêm.

+ Calcium glubionat syrup CÓ 23,6mgCa/lml: uống.

Điều trị hạ calci máu sớm

  • Trẻ đẻ non hạ calci máu không có triệu chứng, cho uống hoặc không cần điều trị.
  • Nếu trẻ ít cân, calci máu < l,8mmol/l: duy trì calci TM, liều ban đầu 45mg/kg, có thể tăng dần cho tới khi calci máu đạt > 2mmol/l. Không cần cho Vitamin
  • Liều duy trì chung: 300mg/kg/ngày.

Điều trị hạ calci máu có triệu chứng (khi Ca toàn phần < 1,2mmol/l)

  • Calci gluconat 10% 100 – 200mg/kg (l-2ml/kg), tiêm TM chậm 20 phút.
  • Calci sandoz lml/kg.

Chú ý: Theo dõi tần số tim, nhắc lại liều sau 10 phút nếu không thấy đáp ứng, sau liều ban đầu để duy trì calci máu có thể truyền TM hay cho uổng.

Hạ calci máu có triệu chứng, không đáp ứng điều trị có thể do hạ magiê máu

Nếu Mg < l,2mg% -> cho 0,l-0,2ml/kg magiê sulphat 50% TM, TB. Chú ý: Có thể nhắc lại liều sau 6-12 giờ.

Sau liều ban đầu có thể duy trì bằng uống magiê sulphat 50% 0,2ml/kg/ngày.

Hỏi đáp - bình luận