Sốt kéo dài là bệnh gì

Bệnh truyền nhiễm

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sôt kéo dài, các bệnh có liên quan đến sốt kéo dài cũng rất nhiều cần tìm được nguyên nhân để điều trị hiệu quả. Các nguyên nhân có thể do: Do vi khuẩn: Nhiễm trùng huyết do các cầu khuẩn Gram dương : Tụ cầu, liên cầu, phế cầu. Nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn Gram âm như Thương hàn, coli,Listeria… Lậu, giang mai Leptospirose, bệnh Lyme Légionellose, Dịch hạch và các bệnh do các chủng Yersinia khác, Lao…

ĐỊNH NGHĨA

Sốt kéo dài là gìsốt kéo dài

  • Nhiệt độ bệnh nhân luôn luôn trên 38,2 độ C dù đo bất kỳ lúc nào.
  • Sốt kéo dài trong suốt ít nhất 3 tuần.
  • Tiến hành đủ mọi khám xét lâm sàng và cận lâm sàng trong phạm vi có thể có ở một bệnh viện, trong vòng 1 tuần vẫn không tìm ra được nguyên nhân.

 

Phân loại sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân
Đặc điểm Tại bệnh viện Giảm bạch cầu Nhiễm HIV Cổ điển
Tình trạng bệnh nhân Đang nằm viện. Khi vào không sốt. Đang cần săn sóc đặc biệt BC trung tính < 500/mm3 hay là sẽ giảm xuống mức nầy trong vài ngày Khẳng  định  với Western Blot (+) Tất cả những người khác sốt kéo dài trên 3 tuần
Thời gian từ khi mắc đến khi khám bệnh 3 ngày 3 ngày 3 ngày. Nếu ngoại trú là 3 tuần 3 ngày hay đến khám 3 lần tiếp nhau (ngoại trú)
Một  số  nguyên nhân minh họa Viêm tắc TM nhiễm trùng, viêm xoang, viêm đại tràng giả mạc, sốt do thuốc Nhiễm              trùng quanh   hậu            môn. Nhiễm                      nấm Candida, Aspergillus Lao,   lymphoma, do   thuốc   ARV, nhiễm  phức  hợp Mycobacteria không điển hình Nhiễm trùng. Bệnh ác tính, các bệnh gây viêm, do thuốc.

Bảng 4: Phân loại sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân

Tuy nhiên trong bối cảnh kính tế -xã hội và nền y học của nước ta, áp dụng định nghĩa cổ điển của Petersdorf phù hợp và thực tế hơn. Vì thế trong bài nầy, chỉ đề cập đến sốt kéo dài chủa rõ nguyên nhân cổ điển.

Hội chứng viêm: Gọi là hội chứng viêm cận lâm sàng khi có : VSS tăng ( >16mm ở đàn ông, >25mm ở phụ nữ theo phương pháp Westergreen, hoặc >7mm ở nam giới, >16mm ở nữ giới theo phương pháp Wintrobe.

Ngoài ra, người ta còn lưu ý rằng một số protein cũng gia tăng, phổ biến nhất là protein C phản ứng (CRP).

CÁC BƯỚC CHẨN ĐOÁN SỐT KÉO DÀI CHƯA RÕ NGUYÊN NHÂN

  1. Tiền sử

Hỏi bệnh sử và tiền sử cẩn thận là một khâu cơ bản trong chẩn đoán. Cần xác định 7 điểm sau :

  • Các thuốc đã xử dụng
  • Có đi du lịch ở đâu không ?
  • Có tiếp xúc với động vật.
  • Nghề nghiệp
  • Lối sống
  • Tiền sử bệnh
  • Triệu chứng hiện có.

Một số thuốc có thể gây sốt,nhất là một số kháng sinh. Trong trường hợp nầy sốt biến mất trong vòng 24 giờ sau khi ngưng thuốc, và xuất hiện lại khi thuốc được tiếp tục dùng.

Du lịch đến những vùng dịch tễ của sốt rét, sốt vàng có thể gợi ý đến các bệnh nầy.

Tiếp xúc với một số động vật có thể là nguồn gốc của một số bệnh có thể gây sốt (bệnh do Ricketsia, bệnh Sodoku…)

Một số nghề nghiệp có thể tạo điều kiện mắc một số bệnh có sốt như chăn nuôi chim có thể mắc bệnh sốt vẹt do Chlamydia…

Lối sống cũng ảnh hưởng đến một số bệnh như nghiện hút có thể dẫn đến AIDS.

Tiền sử có thể gợi ý cho một nguyên nhân sốt. Ví dụ : tiền sử sỏi mật gợi ý đến một nhiễm trùng đường mật.

Những triệu chứng hiện tại rất quan trọng đểí định hướng chẩn đóan. Tuy nhiên theo định nghĩa, các triệu chứng khám được trong trường hợp Sốt kéo dài chưa rõ nguyên nhân thường rất nghèo nàn và không cho phép hướng đến một cách rõ rệt một bệnh nào.

  1. Phân tích diễn tiến cơn sốt

Phân tích diễn tiến cơn sốt thường rất hữu ích cho chẩn đóan. Ví dụ sốt thành từng cơn kèm theo run lạnh thường xẩy ra trong những ca nhiễm trùng huyết, sốt có chu kỳ thường gặp trong sốt rét…

  1. Khám lâm sàng tỷ mỉ và tòan diện

Rất có ích cho chẩn đóan nguyên nhân sốt. Cần chú ý có sụt cân không ? có tiếng thổi ở tim không ? (cảnh giác viêm nội tâm mạc), gan,lách, hạch có lớn không ? Khám tuyến giáp để lọai trừ hoặc cảnh gíac các bệnh về tuyến giáp (cơn bão giáp ?) Khám kỹ xoang miệng, răng, tai mũi họng để tìm các bệnh có thể gây sốt ở vùng nầy, nếu cần tham khảo thêm ý kiến của các đồng nghiệp về các chuyên khoa nầy.

  1. Xét nghiệm cận lâm sàng :

Tùy theo trang bị và phương tiện của cơ sở. Tuy nhiên, một cách tổng quát, trong tuần đầu tiên, tối thiểu, chúng ta phải khảo sát huyết đồ, tế bào vi trùng nước tiểu, cấy máu. Chú ý cấy máu phải được tiến hành trước khi cho kháng sinh. Huyết thanh chẩn đóan thương hàn, giang mai, Yersinia, cả Brucellose nếu có yếu tố dịch tễ gợi ý, và virus CMV, Điện di protein và calci máu. Định lượng các men transaminase, Phosphatase kiềm, phosphatase acid ở nam giới. Chụp X quang một số cơ quan nghi ngờ có thể bị bệnh như phổi, răng, xoang…Siêu âm nội tạng như siêu âm gan, lách, tim cũng cho phép phát hiện một số bệnh gây sốt (Viêm nội tâm mạc bán cấp chẳng hạn).

Kết quả của một số xét nghiệm cần phải lý giải một cách thận trọng vì không thiếu trường hợp dương tính giả. Cũng nên lưu ý rằng ở những người già, công thức bạch cầu thường đảo ngược, phosphatase kiềm thường tăng, yếu tố thấp dương tính mặc dầu không có bệnh lý gì. Ngược lại cần cảnh giác nhiều trường hợp âm tính giả. Ví dụ : Phim phổi có thể bình thường trong nhiều tuần trong một ca lao nội tạng tiến triển.

Trong những trường hợp khó khăn, đôi khi ta phải tiến hành một số xét nghiệm gây phiền phức, đau đớn cho bệnh nhân như sinh thiết, tủy đồ, nội soi, hoặc những xét nghiệm tốn kém như chụp điện tóan cắt lớp…

  1. Điều trị thử

Nhiều trường hợp ta tiến hành điều trị thử theo hướng được nghi ngờ nhiều nhất. Chiến lược điều trị thử thay đổi tùy theo từng nước, tùy theo từng địa phương. Ví dụ ở nước ta, có thể điều trị thử sốt rét, thương hàn, Trong trường hợp nghi ngờ viêm nội tâm mạc nhưng cấy máu âm tính, cũng nên điều trị thử với kháng sinh thích hợp.

  1. Mỗ thăm dò

Nhiều trường hợp có những triệu chứng nghi ngờ nhưng không xác định được bản chất của bệnh ta có thể mỗ thăm dò. Tuy nhiên cần phải cân nhắc kỹ lưỡng, đứng trên quan điểm vì quyền lợi của bệnh nhân mà quyết định.

NHỮNG NGUYÊN NHÂN CÓ THỂ DẪN ĐẾN SỐT KÉO DÀI

  1. Nhiễm trùng

Nhiễm trùng toàn thể

  • Do vi khuẩn

Nhiễm trùng huyết do các cầu khuẩn Gram dương : Tụ cầu, liên cầu, phế cầu.

Nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn Gram âm như Thương hàn, coli,Listeria…

Lậu, giang mai

Leptospirose, bệnh Lyme

Légionellose

Dịch hạch và các bệnh do các chủng Yersinia khác

Lao

Nhiễm vi khuẩn Whitmore

Bệnh

Ricketsia

Nhiễm Mycoplasma

      • Ký sinh trùng

Sốt rét

Toxoplasmose

Leishmaniose

Trypanosomiase

Các bệnh do giun sán (sán máng,amip nội tạng..)

      • Nấm

Nhiễm Candida

Nhiễm Cryptococcus

  • Histoplasmose
  • Virus

Epstein Barr

Cytomegalovirus

HIV

Nhiễm trùng tại chỗ

  • Ở hệ tim mạch

Viêm nội tâm mạc

Viêm màng ngòai tim

Viêm tắc tĩnh mạch (não, tĩnh mạch cửa..)

Phình động mạch nhiễm trùng

  • Ở hệ hô hấp

Các bệnh viêm phổi, đặc biệt lưu ý đến các bệnh phổi co Chlamydiae, do Legionelle, do Pneusmocystis carinii

Viêm màng phổi có mủ.

  • Ở bụng

Áp xe gan

Viêm quanh gan (do Chlamydiae)

Áp xe dưới cơ hòanh

Viêm túi mật, viêm ruột hừa, viêm túi thừa Meckel, viêm đại tràng

Áp xe lách

Áp xe thận, viêm đài bể thận,Viêm tấy quanh thận.

Áp xe vùng chậu, viêm vòi trứng,

Viêm tuyến tiền liệt.

  • Thần kinh

Áp xe não

Viêm màng não

Viêm ngoài màng cứng

  • Xương

Viêm xương, viêm xương-khớp

Viêm đĩa cột sống

  • Viêm xoang, viêm lợi, răng.
  1. Do u

Các u lympho dạng Hodgkin hay không phải Hodgkin.

Ung thư máu (leukemia)

Bệnh Histiocytose

Các khối ung thư khác : tiên phát như K thận, K đại tràng, K phổi, hoặc từ nơi khác di căn đến như K gan…

Các u lành tính (U cơ trơn đường tiêu hóa)

  1. Các bệnh có bản chất viêm.

Bệnh Horton, bệnh Takayasu

Viêm mạch máu họai tử, bệnh

Lupus ban đỏ rải rác.

Bệnh viêm cơ-bì nhiều nơi (Polydermatomyosite)

Thấp khớp cấp

Viêm đa khớp thấp

Viêm cứng cột sống

Bệnh Still

Bệnh Crohn

Bệnh Whipple

Sarcoidose

Bệnh Bercet

  1. Những nguyên nhân khác

Do thuốc

Bệnh huyết khối-thuyên tắc

Viêm gan do rượu

Cường giáp

U nhầy

Các bệnh phổi do lắng đọng miễn dịch

Phình động mạch chủ

Xơ hóa sau phúc mạc

U xơ tử cung (họai tử vô trùng)

Tái hấp thụ một u máu

Sốt giả vờ.

Tìm kiếm điều bạn cần
Đừng quên chia sẻ nếu thông tin hữu ích

5 Comments

  1. toi bi nong sot kho ngu hay nong tinh cao gat gan mot nam di kham nhieu benh vien thanh pho hcm ma khong het.bs ket luan viem xoang ham viem hong ma uong thuoc khong het xin hoi toi benh gi

    Reply
  2. tôi nóng sốt kéo dày hay mất ngu đau vay gáy gần 1 năm mà không khỏi.đi khám nhiều bệnh viện thành phố bác sỉ kết luận viêm xoang hàm viêm họng mà uống thuốc không hết. vậy tôi bệnh gì

    Reply
    1. Author

      Bạn có thể cung cấp các thông tin chi tiết về bệnh của bạn như, thời gian sốt, triệu chứng kèm theo sau đó mới có thể định hướng chẩn đoán và tư vấn cho bạn.

      Reply
  3. thời gian sốt thường vào buổi trưa thường kèm theo đổ mồ hôi.người mệt mỗi vào buổi sáng.

    Reply

Hỏi đáp - bình luận