Bệnh tiêu hóa

Bệnh Sán lá gan nhỏ (Clonorchis sinensis)

Đừng quên chia sẻ nếu bài viết hữu ích:

Người mắc bệnh này do ăn cá gỏi (trong cá có vĩ ấu trùng sán lá sống)

1.    Triệu chứng học:

a. Loại Clonrchis & Opistorchis:

Sau ăn cá gỏi có ấu trùng sán lá 15-20 ngày sán theo đường dẫn mật lên gan, gây ra cá dấu hiệu:

  • Đau vùng thượng vị, nôn, sốt.
  • Các triệu chứng về gan: đau vùng gan, sốt kiểu sốt rét cơn, vàng da, gan to, lách
  • Dần dần gầy, sốt, phù thũng.
  • Có khi dẫn tới sơ gan, ung thư

b. Loại Fasciola hepatica:

Có 2 thời kỳ:

* Thời kỳ xâm nhiễm (3-4 tháng sau khi nhiễm sán):

+ Có hội chứng nhiễm trùng máu (sán còn  ở máu), sốt cơn tái liên tiếp, vã mồ hôi, đau cơ vùng gáy, vùng gan.

+ Có khi phát ban

+ Sờ thấy gan to, ấn đau.

+ Xét nghiệm: HC giảm, BC tăng (ái toan lên tới 75-77%)

* Thời kỳ toàn phát (sán lên gan đẻ trứng):

+ Toàn thân: mệt, hoa mắt chóng mặt, gầy hay sốt. Có hội chứng vàng da tắc mật (vàng da, gan to, phân bạc màu). Xét nghiệm HC giảm.

+ Triệu chứng gan: đau vùng gan âm ỉ hoặc đau quặn gan. Gan to 2-3cm. Vàng da tuỳ mức độ, có khi vàng xẫm.

Triệu chứng khác: đau thượng vị, ợ hơi ứa nước dãi, miệng đắng, sợ mỡ, lợm giọng, nôn, đôi khi nôn ra máu, ỉa táo lỏng. Dần dần dẫn tới cổ trướng, phù chân.

  1. Chẩn đoán:

Chẩn đoán xác định dựa vào:

  • Tìm thấy trứng sán trong phân, dịch tá tràng, dịch mật.
  • Dùng kháng nguyên chẩn đoán.

Chẩn đoán phân biệt:

* Thời kỳ xâm nhiễm của bệnh dễ nhầm:

+ Sốt rét: điều trị thử bằng quinin (nếu sốt rét thì đỡ)

+ Bệnh giun xoắn (Trichinella-spivalis): không có triệu chứng gan chỉ có sốt, BC tăng (ái toan tăng cao).

+ Bệnh kalaaza: tăng lympho. Chọc tuỷ xương tìm leishmania.

* Thời kỳ toàn phát nhầm với:

+ Xơ gan: vì có cổ ctrướng, chẩn đoán nhờ soi ổ bụng.

+ Sỏi mật: đau sốt vàng da, chẩn đoán nhờ soi siêu âm.

3.   Điều trị:

  • Cloroquin diphosphate: ngày 0,5 trong 4 tuần (theo Edelgan 1949). Hoặc 1g trong 3 ngày, tiếp đó 0,5 x 20 ngày (Basnuevo 1949).

Chú ý: thuốc có thể gây đau đầu, mờ mắt, ngứa, mệt, do vậy khi thuốc dùng thêm vitamin B1 100mg/24 giờ.

  • Hexachloroparaxylol: 50mg/kg/24 giờ một liều hoặc cách ngày với sữa vào các

bữa ăn. Uống trong 3-4 ngày.

  • Praziquantel: 10mg/1kg/tổng liều (thuốc tốt nhưng đắt).
  • Dương xỉ đực
  • Phòng bệnh không ăn cải xoong sống, không ăn cá gỏi.

Hỏi đáp - bình luận