Chẩn đoán và điều trị thoát vị cơ hoành qua lỗ sau bên ở trẻ em

Bệnh nhi khoa

Là hiện tượng các tạng từ ổ bụng chui lên lồng ngực qua lỗ khuyết bẩm sinh ở phía bên và sau của cơ hoành. Tỷ lệ: 1/12500. Tử vong cao: khoảng 30-50%.

CHẨN ĐOÁN

Lâm sàng

  • Sơ sinh
  • Suy hô hấp ngay sau đẻ: khó thở, tím tái.

Nghe: Rì rào phế nang cùng bên giảm.

Tim bị đẩy sang bên đối diện.

Nghe có tiếng nhu động của ruột lên ngực.

  • Nhìn: bụng lép, ngực vồng.

Trẻ ngoài giai đoạn sơ sinh. Có thể biểu hiện bằng các tình huống sau:

  • Viêm phế quản phổi tái phát nhiều đợt.
  • Khó thở.
  • Tắc ruột.
  • Các dấu hiệu khi khám lâm sàng giống như đã mô tả ở trên.

Cận lâm sàng

  • Xquang

+ Chụp ngực: hình hơi của ruột trên lồng ngực, tim bị đẩy sang phía đối diện, mất liên tục của vòm hoành.

+ Chụp ngực có bơm cản quang vào dạ dày thấy dạ dày và ruột nằm trên ổ bụng.

  • Siêu âm: sử dụng trong các trường hợp thoát vị cơ hoành bên phải không xác định được bằng lưu thông ruột: vòm hoành mất liên tục, gan nằm trên cơ hoành.
  • Các xét nghiệm cần thiết: chất khí máu, công thức máu.

ĐIỀU TRỊ

Cấp cứu ban đầu và vận chuyển

Nên làm

  • Đặt sonde dạ dày.
  • Thở oxy qua mũi.
  • Đặt nội khí quản nếu cần.
  • Duy trì thân nhiệt.

Nên tránh

  • Bóp bóng qua mặt nạ.

Hồi sức trước mổ

  • Điều chỉnh thăng bằng kiềm toan.
  • Thở máy nếu cần.
  • Thuốc làm giảm áp lực động mạch phổi.

Kỹ thuật mở

  • Kỹ thuật quy ước: áp dụng cho mọi trường hợp.

Rạch da dưới bò sườn. Đưa ruột ra ngoài ổ bụng. Khâu lại 2 mép cơ hoành bằng chỉ không tiêu mũi rời. Không dẫn lưu lồng ngực.

  • Mổ nội soi: chỉ định chủ yếu cho trẻ ngoài giai đoạn sơ sinh.

Bệnh nhân nằm nghiêng. Dùng 3 trocat, 1 cho ống soi, 2 cho dụng cụ phẫu thuật. Bơm hơi với áp lực từ 2-4mm Hg. Khâu 2 mép cơ hoành bằng các mũi chỉ rời, nút buộc làm ngoài lồng ngực.

Theo dõi và chăm sóc sau mổ

  • Truyền dịch trong ngày đầu.
  • Thở máy cho bệnh nhân sơ sinh hoặc trẻ lớn nhưng hô hấp không tốt.
  • Kiểm tra lại khí máu. Điều chỉnh thăng bằng kiềm toan và điều trị tăng áp lực động mạch phổi nếu xuất hiện.
  • Kháng sinh phổ rộng, giảm đau bằng paracetamol đặt hậu môn trong 24 giờ đầu.

Hỏi đáp - bình luận