Huyết phủ trục ứ thang

Bài thuốc Đông Y

Huyết phủ trục ứ thang

Thành phần:

Đào nhân     16g    Ngưu tất      12g

Hồng hoa    12g    Cát cánh       6g

Đương quy  12g    Sài hồ          4g

Sinh địa       12g    Chỉ xác        8g

Xuyên khung        6g      Cam thảo     4g

Xích thược   8g

Cách dùng: Sắc uống.

Công dụng: Hoạt huyết khứ ứ, hành khí chỉ thống.

Chủ trị: Huyết ứ ở ngực, huyết hành không thông lợi: Ngực đau, đầu đau lâu không khỏi, đau như kim châm, có chỗ đau nhất định, nấc lâu không khỏi, hoặc uống nước thì sặc, nôn khan, trống ngực hồi hộp, đêm không ngủ được, hoặc ngủ không yên giấc, dễ cáu gắt, đến chiều thì sốt, lưỡi có đám tím, rìa lưỡi có huyết ứ, hai mắt quầng tím, mạch sáp hoặc huyền khẩn.

Phân tích phương thuốc: Phương thuốc này hợp thành của Tứ vật đào hồng và Tứ nghịch tán thêm Cát cánh, Ngưu tất. Tứ vật đào hồng để hoạt huyết hoá ứ nhằm dưỡng huyết, Tứ nghịch tán để hành khí hoà huyết và sơ can. Cát cánh để khai phế dẫn thuốc lên ngực, hợp với Chỉ xác làm điều hoà sự thăng giáng của khí ở thượng tiêu nhằm khoan hung. Ngưu tất để thông lợi huyết mạch dẫn huyết đi xuống. Đó là cách nhất thăng nhất giáng phối ngũ thành phương nên chữa được tất cả các chứng nê trệ do huyết ứ, cho nên gọi là “trục ứ”.

Gia giảm:

Nếu huyết ứ dưới cơ hoành thành khối cục, hoặc trẻ em có khối cục hoặc đau bụng 1 chỗ không di động, khi nằm thì thấy có vật trong bụng thì bỏ Sinh địa, Sài hồ, Ngưu tất, Cát cánh thêm Ngũ linh chi, Đan bì, Ô dược, Diên hồ sách, Hương phụ để hoạt huyết khứ ứ, hành khí chỉ thống.

Nếu bụng dưới tích khối huyết ứ đau hoặc không, hoặc đau song không có tích khối, hoặc bụng dưới căng đầy, hoặc kinh nguyệt tháng thấy 3 – 5 lần hoặc băng lậu bụng dưới đau, hoặc khi có kinh đau lưng bụng dưới đau thì chỉ giữ Đương quy, Xuyên khung, Xích thược, thêm Quan quế, Tiểu hồi 7 hạt, Can khương, Diên hồ sách, Bồ hoàng, Ngũ linh chi để hoạt huyết khứ ứ, ôn kinh chỉ thống gọi là Thiểu phúc trục ứ thang (Y lâm cải thác).

Nếu khí huyết làm tắc kinh lạc gây đau vai, đau tay, đau lưng, đau đùi, hoặc đau toàn thân lâu không khỏi thì giữ Xuyên khung, Đào nhân, Hồng hoa, Đương quy, Ngưu tất, Cam thảo thêm Tần giao, Khương hoạt, Một dược, Ngũ linh, Hương phụ, Địa long để hoạt huyết hành khí ứ thông lạc, thông tý chỉ thống gọi là Thân thống trục ứ thang (Y lâm cải thác).

Ứng dụng lâm sàng: Ngày nay dùng điều trị đau thắt ngực do xơ cứng mạch vành, thấp tim, đau ngực do chấn thương và viêm sụn xương sườn, đau đầu do di chứng của chấn thương.

HUYẾT PHỦ TRỤC Ứ THANG

« Y lâm cải thác »

  1. Đương quy 12 gam
  2. Sinh địa 12 gam
  3. Đào nhân 16 gam
  4. Hồng hoa 12 gam
  5. Chỉ xác 8 gam
  6. Xích thược 8 gam
  1. Sài hồ 4 gam
  2. Cam thảo 4 gam
  3. Cát cánh 6 gam
  4. Xuyên khung 6 gam
  5. Ngưu tất 12 gam

Cách dùng: Lượng trên thuộc nguyên phương mỗi ngày 1 thang: Hoạt huyết hành ứ, lý khí, chỉ thống.

Chủ trị: Đau đầu ngoan cố ngực đau, nội nhiệt, phiền táo, ách nghịch (nấc) tâm quí (hồi hộp) mất ngủ, sốt về buổi chiều và chứng thổ huyết có các biểu hiện của ứ huyết. Nếu xanh lờ mờ, hai mắt quầng thâm, đau như rìa lưỡi có gân xanh ban ứ, mặt lưỡi có vân đâm, chỗ đau cố định.

Giải bài thuốc: Phương này là hợp phương của Đào hồng tứ vật thang với Tứ nghịch tán (Sài, thược, chỉ thực, Cam thảo) lại gia thêm Cát cánh, Ngưu tất. Đào hồng tứ vật thang hoạt huyết hành ứ, Tứ nghịch tán sơ can lý khí, gia Cát cánh để khai khí ở phần hung cách, Ngưu tất để dẫn huyết ứ đi xuống. Đó là cách nhất thăng, nhất giáng phối ngũ thành phương, nên chữa được tất cả các chứng khí trệ huyết ứ, cho nên gọi là “TRỤC Ứ”.

Gia giảm: Trên lâm sàng ứng dụng hay bỏ Cát cánh gia Thanh bì, Hương phụ để tăng cường tác dụng lý khí chỉ thống. Đau dữ còn gia Toàn yết, Ngô công, Sơn giáp, Địa long để thông lạc chỉ thống.

Tìm kiếm điều bạn cần
Đừng quên chia sẻ nếu thông tin hữu ích

2 Comments

Hỏi đáp - bình luận