Các Nguyên nhân Gầy sút (Sút cân)

Bệnh Chuyển hóa

Căn nguyên

THIẾU DINH DƯỠNG

  • Suy dinh dưỡng do thiếu protein năng lượng.
  • Suy kiệt cấp do bất động: gầy nhiều do nhịn đói hoàn toàn dài ngày.
  • Suy kiệt do đói: suy dinh dưỡng nặng do thiếu dinh dưỡng không hoàn toàn lâu ngày.
  • Do thầy thuốc: điều trị béo phì không đúng.

NGUYÊN NHÂN TÂM LÝ

  • Kém ăn do tâm lý (mất cân nhiều).
  • Trầm cảm (nguyên nhân hay gặp) hoặc lo âu.
  • Tâm thần phân liệt có tăng trương lực cơ (hiếm gặp).

NGUYÊN NHÂN CHUYÊN HOÁ

  • Tiểu đường phụ thuộc insulin (typ 1): thể cấp không được điều trị bằng insulin bị gầy nhanh, mất lớp mỡ dưới da và mất nước. Lúc đầu, gầy là do đi tiểu nhiều vì ưu trương, về sau là do bị mất năng lượng vì glucose ra theo nước tiểu.
  • Ung thư: cần nghĩ tới ung thư ở người trung niên chán ăn và sút cân, nhất là ung thư ở hệ thống tiêu hoá, leucemi, u tuỷ, bệnh Hodgkin hay u lympho.
  • Sốt: thân nhiệt cứ tăng thêm một độ thì làm chuyển hoá cơ bản tăng lên 7%. Ngoài ra, kém ăn và mất nước đi kèm theo sốt góp phần làm cho sút cân ở người bị sốt trường diễn, nhất là bị lao và bị viêm màng trong tim nhiễm khuẩn (xem sốt không rõ nguyên nhân), ở người có nguy cơ cao bị mắc AIDS (sút cân sớm và nhiều).
  • Suy tim mạn tính.
  • Suy thận: chán ăn thường là triệu chứng đầu tiên của urê huyết cao.
  • Giai đoạn cơ thể tăng trưởng nhanh.
  • Thiếu máu nặng, nhất là thiếu máu Biermer.
  • Tiểu đường có thoái hoá mô mỡ.

NGUYÊN NHÂN TIÊU HOÁ

  • Hội chứng kém hấp thu, phân có mỡ, tiêu chảy
  • Khó tiêu hoá, ăn và nuốt đau, buồn nôn, nôn.

NGUYÊN NHÂN MIỆNG HỌNG

  • Đau trong miệng (do virus, nấm) và đau họng gây khó nhai và khó nuốt. Hỏng răng.
  • Bệnh thần kinh và cơ: tai biến mạch máu não, xơ hoá bên gây teo cơ, xơ tuỷ có hốc, loạn dưỡng cơ.

NGUYÊN NHÂN NỘI TIẾT

  • Ưu năng tuyến giáp: bệnh nhân bị Basedow sút cân do chuyển hóa tăng và luôn thèm ăn
  • Bệnh
  • Suy tuyến yên: bệnh Simmonds (suy kiệt do tuyến yên) có bệnh cảnh lâm sàng giống như kém ăn do nguyên nhân tâm lý.
  • Nhược năng tuyến giáp: trong bệnh phì niêm, niêm dịch tràn vào dưới da nên có thể che lấp sự gầy sút của bệnh nhân.
  • U tế bào ưa crôm: tăng chuyển hoá cơ bản.

NGUYÊN NHÂN GAN: viêm gan, xơ gan.

BỆNH TỰ MIỄN: viêm mạch máu, xơ cứng bì, viêm quanh động mạch có cục, v.v…

DO THUỐC: lạm dụng thuốc tẩy, thuốc kháng viêm không steroid (buồn nôn, cảm giác rát bỏng dạ dày, mau no), thuốc kháng cholin (khô miệng, chán ăn), thuốc digital (buồn nôn, nôn), zidovudin, v.v…

Chẩn đoán phân biệt: gầy do tạng (cân nặng ổn định từ cuối tuổi vị thành niên, mặc dù ăn chế độ ăn giàu năng lượng và đa dạng; thường mang tính gia đình).

Điều trị: điều trị căn nguyên gây bệnh.

GHI CHÚ – thuật ngữ suy kiệt dùng để nói một tình trạng rất gầy, ảnh hưởng nặng lên tình trạng toàn thân, gặp trong suy dinh dưỡng, ung thư, nhiễm khuẩn nặng, suy tim, ốm liệt giường, nạn đói (xem các bài này).

2 Comments

  1. Mình năm ngay 20 tuổi, cao 1m55 nặng 37kg. Lúc trước mình nặng 41kg. Nhưng sau khi bị viêm dạ dày, ăn vào là buồn nôn, nuốt thức ăn xuống rất khó vì bị tức ngực, bị táo bón nặng. Sau khi đi bác sĩ thì mình đã đỡ nhiều. Nhưng sau đợt đau đó mình sụt cân rất nhanh. Nữa năm mình sụt 4kg , giờ mình cố gắng ăn rất nhiều nhưng vẫn ko tăng cân, người cảm thấy mệt mỏi, đi ngoài phân nát lâu ngày. Mà có khi 2 ngày mình mới đi đại tiện, có khi ngày đi 1 lầm nhưng phân nát, và hay đau xung quanh rún. Mình muốn biết bị bệnh gì và rất muốn được tăng cân

    Reply
    1. Author

      Chào bạn, bệnh của bạn viêm dạ dày và ăn vào buồn nôn, tức ngực, táo bón nặng, người gầy sút, nếu không có thêm các triệu chứng khác thì có thể hiểu là bạn vị viêm dạ dày do đó làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể, ngoài ra bạn không ăn uống được tốt, trường hợp của bạn nên điều trị tốt bệnh viêm dạ dày, nhưng cơ thể của bạn rất yếu bạn nên tìm hiểu thêm các phương pháp điều trị bằng y học cổ truyền hiệu quả cao hơn cho bạn và có thể tăng cân tốt hơn.

      Reply

Hỏi đáp - bình luận